Bekend, maar gekend..? Over het 450 jaar oude Wilhelmus

Datum:   woensdag 25 april 2018
Tijd:       20.00–22.00 uur
Plaats:    Koren-aar
Leiding:  Koos van Vliet

In de maanden april en mei zingt menigeen in de kerk of op een plein een of twee coupletten van het oudste volkslied ter wereld. Ook is de nationale
hymne te horen in stadions bij internationale wedstrijden en bij huldigingen van onze nationale sporthelden.

Tot voor kort werden radio-uitzendingen van de publieke omroep op het middernachtelijke uur besloten met het volkslied. Nieuwkomers moet zelfs verplicht bij inburgering in Nederland kennis over dit lied bijgebracht worden.

Maar wat weten wij eigenlijk van het Wilhelmus dat een ‘Duitse’ prins bezingt die strijdt tegen een Spaanse koning, op de melodie van een Frans spotliedje?

 

 

 

 

 

 

 

 

Allerlei vragen dienen zich aan, te denken valt aan:

  • Hoe zit dat met die Duitse prins, Spanje, Frankrijk en Nederland?
  • Is dat 450 jaar oude Wilhelmus wel correct, vergeleken met het jaartal onder lied 708 uit het Liedboek van 2013?
  • Staat de tekst van het volkslied definitief vast?
  • Is Marnix van Sint Aldegonde nog steeds de kandidaat-dichter van deze anonieme tekst? Sinds kort wordt zelfs Datheen (van die oude psalmberijming gekandideerd!
  • Is er eigenlijk een eenduidige strekking van het lied te geven? Welke dan?
  • Is de nationale hymne te beschouwen als een troost-, een propaganda-, een geuzen- of een psalmlied op de melodie van psalm 130?
  • Is het Wilhelmus van oorsprong Duits- of Nederlandstalig?
  • Kan het volkslied ook kerklied zijn? (Zie nogmaals lied 708 uit het Liedboek van 2013)
  • Van 1815 tot – in ieder geval – 1898 had het Wilhelmus een concurrent als volkslied. Hoe kan dat en wat was die tegenhanger?
  • De melodie van het volkslied is ontleend aan een Frans spotliedje. Dat klinkt heel anders dan de huidige melodie. Is dat te beluisteren en ook te verklaren?
  • Hoe kan het dat zelfs in Hitler-Duitsland het Wilhelmus populair is geweest, terwijl daar al een zestiende-eeuwse Jiddische versie van het
    Prinsenlied bestond?

Onderzoekers zijn uiteraard tot verschillende antwoorden gekomen. Elk van hen meent zijn ‘wilhel-mus’ een valk te zijn. Op de avond zelf zullen verscheidene (on)bekende antwoorden van hen belicht worden.

Het is handig als u een exemplaar van het Liedboek uit 2013 meeneemt.

About the author

Italian wine is wine produced in Italy, a country which is home to some of the oldest wine-producing regions in the world.